چرا کودکم هنگام دیدن افراد معلول مضطرب می‌شود

اضطراب کودک هنگام دیدن افراد معلول، موضوعی چندوجهی است که ریشه در عوامل مختلف روانشناختی دارد. درک این عوامل می‌تواند به والدین و مراقبین کمک کند تا به طور موثرتری به کودک خود در مواجهه با این موقعیت‌ها کمک کنند. در اینجا به برخی از مهم‌ترین دلایل از نظر روانشناسی اشاره می‌کنم:

1. تفاوت و ناآشنایی:

* ترس از ناشناخته‌ها: کودکان به طور طبیعی از چیزهایی که با آن‌ها آشنا نیستند، می‌ترسند. معلولیت ممکن است برای کودک یک تفاوت بزرگ و ناآشنا باشد که باعث ایجاد حس ناامنی و اضطراب می‌شود.
* عدم درک تفاوت: کودکان در مراحل اولیه رشد، هنوز درک کاملی از تفاوت‌های فردی و علل آن‌ها ندارند. آن‌ها ممکن است نتوانند دلیل معلولیت را درک کنند و این عدم درک، باعث ایجاد سوالات و اضطراب شود.
* نگرانی از "گرفتن" معلولیت: برخی از کودکان ممکن است به اشتباه فکر کنند که معلولیت مسری است و با نزدیک شدن به فرد معلول، ممکن است به آن مبتلا شوند.

2. واکنش‌های یادگرفته شده:

* واکنش‌های والدین: نحوه واکنش والدین به افراد معلول، تاثیر زیادی بر کودک دارد. اگر والدین با ترس، دلسوزی بیش از حد یا اجتناب از تعامل با افراد معلول رفتار کنند، کودک نیز این رفتارها را یاد می‌گیرد و آن‌ها را تقلید می‌کند.
* تاثیر رسانه‌ها و فرهنگ: نحوه نمایش افراد معلول در رسانه‌ها و فرهنگ جامعه نیز می‌تواند بر نگرش کودک تاثیر بگذارد. اگر افراد معلول به طور کلی به عنوان افرادی آسیب‌پذیر، ناتوان یا ترسناک نشان داده شوند، کودک ممکن است نگرش منفی نسبت به آن‌ها پیدا کند.
* عدم وجود فرصت برای تعامل: اگر کودک فرصتی برای تعامل با افراد معلول نداشته باشد، ممکن است تصورات نادرست و ترس‌هایی در مورد آن‌ها شکل بگیرد.

3. نگرانی‌های مربوط به ایمنی:

* نگرانی از آسیب رساندن: کودک ممکن است نگران باشد که فرد معلول به طور ناخواسته به او آسیب برساند، به خصوص اگر معلولیت شامل مشکلات حرکتی یا بینایی باشد.
* نگرانی از واکنش‌های فرد معلول: کودک ممکن است نگران باشد که فرد معلول به سوالات یا رفتارهای او واکنش منفی نشان دهد.

4. همدلی و نگرانی:

* همدلی بیش از حد: برخی از کودکان به طور طبیعی همدلی زیادی دارند و ممکن است با دیدن فرد معلول، احساس ناراحتی و نگرانی کنند. آن‌ها ممکن است تصور کنند که فرد معلول درد می‌کشد یا زندگی سختی دارد.
* عدم توانایی در کمک: کودک ممکن است احساس کند که نمی‌تواند به فرد معلول کمک کند و این احساس ناتوانی، باعث ایجاد اضطراب شود.

چگونه به کودک کمک کنیم؟

* آموزش و توضیح: به کودک توضیح دهید که معلولیت بخشی از تنوع انسانی است و افراد معلول نیز مانند همه افراد دیگر، احساسات، نیازها و حقوق دارند.
* پاسخگویی به سوالات: به سوالات کودک با صبر و حوصله پاسخ دهید و از دادن پاسخ‌های مبهم یا ترسناک خودداری کنید.
* تشویق به تعامل: کودک را تشویق کنید تا با افراد معلول تعامل داشته باشد، اما او را مجبور نکنید.
* مدل‌سازی رفتارهای مثبت: با افراد معلول با احترام و مهربانی رفتار کنید و به کودک نشان دهید که چگونه می‌توان با آن‌ها تعامل داشت.
* استفاده از کتاب‌ها و داستان‌ها: از کتاب‌ها و داستان‌هایی استفاده کنید که افراد معلول را به طور مثبت و واقعی به تصویر می‌کشند.
* توجه به احساسات کودک: به احساسات کودک توجه کنید و به او کمک کنید تا با اضطراب خود مقابله کند.
* در صورت نیاز، کمک حرفه‌ای بگیرید: اگر اضطراب کودک شدید است و بر عملکرد او تاثیر می‌گذارد، از یک روانشناس کودک کمک بگیرید.

نکات مهم:

* از به کار بردن کلمات توهین‌آمیز یا تحقیرآمیز در مورد افراد معلول خودداری کنید.
* به کودک یاد دهید که به افراد معلول به عنوان یک فرد کامل و ارزشمند احترام بگذارد.
* به کودک نشان دهید که معلولیت یک نقص نیست، بلکه یک تفاوت است.

با درک عوامل روانشناختی موثر در اضطراب کودک و اتخاذ رویکردهای مناسب، می‌توانید به کودک خود کمک کنید تا نگرش مثبت و سازنده‌ای نسبت به افراد معلول پیدا کند.